U zapadnom delu Češke, nedaleko od granice sa Nemačkom, nalazi se Františkovy Lázně, banjsko mesto poznato po mineralnim izvorima, istorijskim kolonadama i neobičnoj tradiciji ispijanja vode tokom šetnje.
Umesto da mineralnu vodu kupuju u flašama, posetioci je mogu probati na posebno uređenim mestima, direktno iz izvora, dok pojedini izvori imaju toliko specifičan mineralni sastav da se smatraju pravom prirodnom retkošću.
Prema podacima lokalnog turističkog informativnog centra, u ovoj banji postoji 21 mineralni izvor. Zvanična turistička stranica banje, međutim, navodi 20 terapeutskih izvora. Oni se razlikuju po sastavu, temperaturi i nameni, a voda se koristi za pijenje, kupke, inhalacije i druge banjske procedure.
Kako se navodi na sajtu Turističkog informativnog centra Františkovy Lázně, temperatura mineralnih voda uglavnom se kreće između devet i 11 stepeni Celzijusa.
Mineralna voda iz posebnih paviljona i kolonada
Jedna od najpoznatijih tradicija ovog mesta jeste takozvana pitka terapija. Posetioci obilaze izvore i piju mineralnu vodu iz posebnih banjskih šoljica, koje imaju karakterističan izduženi otvor.
Ovaj običaj nije samo turistička zanimljivost. Ispijanje mineralne vode deo je tradicionalnih banjskih tretmana, a količina i vrsta vode određuju se prema njenom sastavu i preporuci lekara.
Izvori su raspoređeni u nekoliko paviljona i kolonada, među kojima su paviljon Františkovog izvora, kolonada Natalijinog izvora i dvorana Glauberovih izvora.
Prema podacima lokalnog turističkog centra, neki izvori koriste se prvenstveno za pijenje, dok su drugi namenjeni i kupkama i drugim terapijama.
Jedan izvor ima izuzetno visok sadržaj Glauberove soli
Posebnu pažnju privlači izvor Glauber IV, koji se nalazi u dvorani Glauberovih izvora. Prema podacima turističkog informativnog centra, njegova voda sadrži čak 20.052 miligrama rastvorenih mineralnih materija po litru.
Ovaj izvor poznat je po veoma visokom sadržaju Glauberove soli, odnosno natrijum-sulfata, zbog čega ima izraženo laksativno dejstvo.
Zbog takvog sastava, voda se ne preporučuje za samostalno i nekontrolisano konzumiranje. Na zvaničnoj stranici banje naglašava se da se pitka terapija sprovodi uz konsultaciju sa banjskim lekarom.
Zanimljivo je da se u dvorani Glauberovih izvora nalaze i drugi izvori, među kojima su Glauber III i Novokostelni izvor. Voda sa pojedinih izvora dostupna je i na spoljnim česmama.
Banja osnovana krajem 18. veka
Mineralni izvori na ovom području bili su poznati mnogo pre nego što je osnovano današnje banjsko mesto. Prema istorijskim podacima objavljenim na zvaničnom sajtu Františkovih Laznji, najstariji i najpoznatiji je Františkov izvor, čija se voda nekada punila u glinene posude i prodavala širom tadašnje monarhije.
Godina 1793. smatra se godinom osnivanja grada. Mesto je dobilo ime po caru Francu I, a ubrzo je postalo poznato banjsko odredište koje su posećivali imućni gosti iz različitih delova Evrope.
Kolonade, parkovi i istorijska arhitektura
Františkovy Lázně prepoznatljiv je po istorijskim zgradama, uređenim parkovima i kolonadama koje povezuju najpoznatije mineralne izvore.
Jedna od važnih građevina je Dvorana Glauberovih izvora, podignuta 1930. godine kako bi banjskim gostima omogućila savremene uslove za ispijanje mineralne vode.
Grad je deo UNESCO-ve svetske baštine od 2021. godine, u okviru celine „Veliki banjski gradovi Evrope“, zajedno sa još deset istorijskih banjskih gradova iz više evropskih zemalja.
Turistička atrakcija je i bronzana statua dečaka Františeka
Među najpoznatijim simbolima grada nalazi se bronzana statua dečaka Františeka, koji drži ribu. Oko nje se razvila lokalna legenda koja je postala deo turističke tradicije.
U blizini banjskog centra nalazi se i Aquaforum, kompleks sa bazenima i sadržajima za rekreaciju i wellness, koji predstavlja moderniju stranu ove istorijske destinacije.
Františkovy Lázně tako spaja tradiciju evropskog banjskog turizma, mineralne izvore neobičnog sastava i istorijsku arhitekturu. Za posetioce koji žele drugačiji odmor, ovo mesto nudi mogućnost da upoznaju banjsku kulturu koja se ovde razvija duže od dva veka.
