U Spomen parku Kragujevački oktobar u Šumaricama danas je obeležen Dan sećanja na srpske žrtve u Drugom svetskom ratu i 85 godina od jednog od najvećih zločina nemačke okupacione vojske na tlu Srbije, u kome su njeni pripadnici streljali skoro 3.000 nevinih civila u Kragujevcu i okolini.
Tim povodom, kraj spomenika pod nazivom "Prekinut let", posvećenog streljanim đacima, moleban je služio arhiepiskop kragujevački i mitropolit šumadijski gospodin Jovan uz sasluženje sveštenstva Šumadijske eparhije.
Vence su na spomenik položile delegacije Prve kragujevačke gimnazije, u ime Vlade Srbije premijer u tehničkom mandatu Đuro Macut i ministri u tehničkom mandatu Ivica Dačić, Milica Đurđević Stamenkovski, Nikola Selaković, Nenad Vujić, Snežana Paunović, Nenad Popović i Boris Bratina.
Komemoraciji i umetničkom izvođenju poeme "Miris oružja i nebo", spisateljice Vesne Kapor, koju su izveli glumci kragujevačkog Knjaževsko-srpskog teatra, prisustvovalo je i nekoliko hiljada građana.
Popović: Dok je Srbije i srpskog naroda, živeće sećanje na streljanu decu u Kragujevcu
Ministar u tehničkom mandatu u Vladi Srbije Nenad Popović prisustvovao je danas liturgiji u Crkvi Svetih novomučenika kragujevačkih u Šumaricama povodom obeležavanja Dana sećanja na srpske žrtve u Drugom svetskom ratu i odavanja počasti nevino stradalim građanima, đacima i profesorima, koje su nemački okupatori streljali oktobra 1941. godine u Kragujevcu.
Liturgiju je služio episkop šumadijski Jovan sa sveštenstvom Eparhije šumadijske.
Popović je naveo da su pre 85 godina nemački nacistički okupatori u Šumaricama streljali hiljade nedužnih Srba, među kojima i decu, koja su iz školskih klupa, zajedno sa svojim profesorima, odvedena pred streljačke strojeve.
– Njihovi životi, ispunjeni snovima o ljubavi i budućnosti, surovo su prekinuti, a njihova ugašena mladost i nedosanjani snovi ostali su večna rana na duši srpskog naroda – istakao je Popović.
Prema njegovim rečima, pod zloglasnom naredbom ''sto Srba za jednog ubijenog nemačkog vojnika'', nacistički okupatori pretvorili su Kragujevac u stratište srpskog naroda, hapseći ljude na ulicama, u školama, kafanama i domovima i odvodeći ih pred streljačke strojeve.
– Streljali su očeve i sinove, đake i profesore, ostavljajući za sobom hiljade porodica zavijenih u crno. Iza svakog streljanog deteta ostala je majka koja ga je uzalud čekala, a iza mnogih porodica zauvek ugašena loza. Danas, na ovom mestu stradanja, sa dubokim bolom i molitvom pred Gospodom, odajemo počast kragujevačkim novomučenicima. Njihova nevina krv zauvek je natopila šumaričku zemlju, a njihova mučenička žrtva svedoči o stradanju i ogromnoj ceni koju je srpski narod platio za svoj opstanak i slobodu – naveo je Popović.
– Srpski narod je preživeo, pobedio i sačuvao svoju slobodu, nacionalno dostojanstvo i nesalomljivi slobodarski duh – naveo je Popović.
Dodao je da pojedini narodi u Evropi danas nastoje da izvrše reviziju istorije i da žrtve predstave kao dželate, a dželate kao žrtve.
– Naša je dužnost da istinu čuvamo i prenosimo budućim generacijama. Ne smemo dozvoliti da se zaboravi ko su bili oslobodioci, a ko okupatori, ko je branio slobodu, a ko je sejao smrt i razaranje – naveo je Popović.
– Dok je Srbije i srpskog naroda, živeće sećanje na našu streljanu decu, njihove profesore i sve nevine žrtve nacističkog terora – istakao je Popović.
85 godina od streljanja u Šumaricama
Zločin u Kragujevcu počinjen je kao odmazda za događaj koji se dogodio 10. oktobra 1941, kada je u zajedničkom napadu partizana i četnika na kolonu nemačke vojske u selu Ljuljaci, na putu Kragujevac-Gornji Milanovac, ubijeno 10 i ranjeno 26 vojnika Vermahta.
Okupator je započeo odmazdu po surovoj naredbi glavnokomandujućeg generala Franca Bemea, da bude streljano 100 građana za jednog ubijenog, a 50 za jednog ranjenog nemačkog vojnika.
Prema proračunu, trebalo je da bude streljano 2.300 ljudi, ali su zločinci izašli čak i iz tih okvira.
Prema zvaničnim istorijskim podacima, u periodu od 19. do 21. oktobra 1941, u okolnim selima i samom Kragujevcu streljana su 2.792 nevina civila.
